Vermoord om wereldwijde verspreiding trailer anti-islam film

De door joods-Amerikaanse sponsors verwezenlijkte anti-islam speelfilm ’Innocence of  Muslims’ zorgde wereldwijd voor veel opschudding. Met name doordat wereldwijde distributie van de 14 minuten durende trailer, welk ook nagesynchroniseerd is in het Arabisch, door de Amerikaanse website YouTube kon (en kan) plaatshebben. Wereldwijde protesten van moslims volgden hierop snel en in rechts-extremistische moslim landen braken hevige rellen uit, waarbij in Libië zelfs de Amerikaanse ambassadeur en 3 medewerkers dit met hun leven moesten bekopen. Internationale (en dan met name de Westerse) media en overheden reageerden geschokt en verontwaardigd. Het politieke debat over persvrijheid en vrijheid van meningsuiting versus blasfemie en godslastering is weer een hot item. President Barack Obama van de VS ging zelfs zover om met Hillary Clinton namens de staat Amerika een videoboodschap in met name Pakistan te propageren, waarin de VS de film  officieel veroordeelt en zich distantieert van elke betrokkenheid. Ook roept deze kwestie weer vele vragen op betreffende internet wetgeving en censuur, gezien het web en haar diensten nagenoeg wereldwijd vrijelijk gedeeld worden terwijl de actoren hierop opereren vanuit andere wettelijke en ethische parameters. Tevens zorgt dit voorval dat de rol en de verantwoordelijkheid van zowel de website (in dit geval het bestuur van YouTube) als de gebruikers van haar diensten (hier de uploader van de trailer zowel als de individuen die deze trailer afspelen) nader bestudeerd dienen te worden.

Een ander herhaaldelijk wederkerend vraagstuk (vooral binnen traditionele media) is hoe het mogelijk is dat sommige toepassingen en gebruiken van nieuwe media, gesitueerd binnen de virtuele realiteit, verstrekkende gevolgen kunnen hebben op de actuele realiteit. In het artikel  ’Afghanistan bant Youtube‘ uit de NRC NEXT van 13 september 2012, geschreven door Gert van Langendonck en Guus Valk, spreken de interpunctie en woordkeuze van de eerste twee zinnen van de eerste alinea boekdelen:

De Amerikaanse ambassadeur in Libië is vermoord. Om een YouTube-filmpje.

Allereerst pakt de interpunctie treffend de heersende opinie rond de gebeurtenissen, welk ook de hoofdlijn van dit artikel vormt, zijnde de notie dat het bespottelijk en verwerpelijk is dat er moorden zijn gepleegd wegens vertoning van een anti-islam film trailer op YouTube. De woordkeus, hier en later in het artikel, impliceert dat het om een amateuristisch klein filmpje gaat, waardoor de connotatie met de overvloedige homemade of DIY (do it yourself) video’s op YouTube wordt opgeroepen. Geen enkel filmcriticus zal ontkennen dat de film technisch amateuristisch is, maar later in dit artikel blijkt dat ‘Innocence of Muslims’ over een budget van 5 miljoen dollar beschikte. Dit budget is misschien klein voor Hollywood, waar deze film is geproduceerd, maar voor Nederland is dit budget toch zeer aanzienlijk, laat staan voor filmculturen in Libië of Iran. Ook de mate van (on)professionaliteit zal anders beoordeeld en ervaren worden in minder ontwikkelde filmculturen. Bovendien is de trailer allesbehalve kort voor YouTube begrippen, 13.51 minuten zit al bijna aan de maximale upload van 15 minuten en tevens is de volledige versie van de film ook gewoon vrij toegankelijk op YouTube. De nadrukkelijke benoeming van het desbetreffende (nieuwe) media object als zijnde een YouTube-filmpje, waar termen als ‘trailer’ of  ’anti-islam filmpje’ et cetera ook volstaan, roept de vraag op of distributie via een ander medium (TV, bioscoop) andere gevolgen met zich mee had gebracht of dat door toepassing van een ander medium de gevolgen beter te verklaren zouden zijn.  Om dit vraagstuk enigszins begaanbaar te maken voor debat, zijn de noties van  ’medium specificity’, ‘remediation’ en ‘hybridization’ handzame kernbegrippen.

Alle (nieuwe) media theoretici erkennen de notie van medium specificity,  zoals de benaming doet vermoeden houdt dit begrip in dat elk specifiek medium zijn eigen specifieke kenmerken en kwaliteiten bezit (krant/print, radio/audio, video/audiovisueel et cetera). Hierdoor kan de ontvangst van eenzelfde boodschap over diverse media verschillende rationele en emotionele reacties uitlokken. Met de opkomst van computers en het internet introduceerden nieuwe media theoretici David Bolter en Richard Grusin1 de term remediation. Bolter en Grusin verklaren remediation als media die de medium specifieke kenmerken van andere media uitdragen via hun eigen medium, bijvoorbeeld een videospel waarin het medium boek wordt verwerkt. Veelal worden nieuwe media objecten en praktijken verklaard vanuit het oogpunt van medium specificity, dan wel vanuit het perspectief van remediation. Gerenommeerd nieuwe media theoreticus Lev Manovich2 stelt dat men zowel de medium specifieke als de remediation kwaliteiten in ogenschouw moet nemen bij de bestudering en verklaring van nieuwe media objecten en praktijken. Hierbij benoemt hij deze duale stellingname als ‘hybridization’ en voorspelt dat dit het toekomstbeeld is van alle media. Aangezien elke krant, dagblad, tijdschrift, radiozender, televisiezender et cetera ook al eigen websites en YouTube kanalen hebben, lijkt Manovich’s toekomstbeeld vrij aannemelijk. Volgens Manovich kunnen medium specificiteit en remediation elkaar versterken, waardoor een bepaald medium met haar boodschap een nieuwe vorm van interactie kan faciliteren en de impact van de traditionele media kan overstijgen.

YouTube is ook een goed voorbeeld van hybridization, waar de medium specifieke kenmerken van de computer, zoals solitair en geconcentreerd waarnemen, met daar bovenop de kenmerken van het internet, zoals vrije toegang en distributie, gecombineerd met de prominente remediation van film en video, tezamen een unieke gebruikerservaring leveren. YouTube heeft ongekende internationale reikwijdte, waardoor eenieder video boodschappen kan tonen aan een breed internationaal publiek, met alle gevolgen van dien, afhangende van de makers intenties, het onderwerp van de boodschap en de beleving van (groepen) gebruikers die deze boodschap opzoeken.

 

  1. Bolter, David, Richard Grusin. ‘Remediation.’ Configurations 4(3) 1996: p. 311-358. []
  2. Manovich, Lev. Software Takes Command. Released under CC license November 20, 2008. <http://softwarestudies.com/softbook/manovich_softbook_11_20_2008.pdf> Hfdst 1, pp. 30-71; Hfdst 2, pp. 72-92. []
Dit artikel is geschreven door op 28/09/2012 en is terug te vinden onder Metareports, Nieuwsbronnen, nrc.next, WG01. Het artikel is getagged met , , , , , , , , .
Blijf op de hoogte van reacties middels RSS 2.0 feed. Je kunt een reactie achter laten, of een trackback vanaf je eigen site maken.

4 Responses to “Vermoord om wereldwijde verspreiding trailer anti-islam film”

  1. Bas Dijkmans van Gunst on 02/10/2012 at 13:59

    Beste Pieter,

    Uit dit stuk blijkt maar weer eens dat de politieke invloed van Youtube ontzettend groot is. De do it yourself culture tezamen met de universaliteit van het internet komen samen bij Youtube, hetgeen zorgt voor een hoop internationale politieke mogelijkheden. Dit blijkt uit diverse gebeurtenissen zoals de arabische lente, de Amerikaanse verkiezingen en nu ook weer met dit filmpje. Youtube slokt zoals je beschrijft veel traditionele media op en maakt ook gebruik van het politiek publieke domein. Hoe zie jij deze ontwikkeling? Is de groei van de politieke macht van Youtube positief? Of is het juist een slechte ontwikkeling dat een commercieel bedrijf een internationaal politiek machtsmiddel wordt?

  2. Pieter Aerts on 02/10/2012 at 22:34

    Beste Bas,

    Persoonlijk zie ik de toenemende internationale invloed van gebruikers van nieuwe media platformen zoals YouTube als een verrijking van het democratisch wereldbeeld. Een nadelige bijkomstigheid van dergelijke web diensten is echter dat het open karakter van deze diensten dus ook negatieve invulling kan krijgen door specifieke gebruikers met kwade opzet. Hetgeen deze gevallen verder bemoeilijkt is de internationale verschillen in wetgeving en maatschappelijke waarden, welke soms niet verenigbaar blijken. De verantwoordelijkheid voor toezicht op internationaal acceptabele invulling van gebruik van dergelijke diensten zou naar mijn mening moeten worden opgeëist door het internationaal gerechtshof.
    Verder wil ik wijzen op de emancipatoire invloed van diensten als YouTube op de wereldburger, waarbij net als in de tijd van de opkomende drukpers, er uitvoerige vertogen oplaaien over de sociale, politieke en morele implicaties die deze nieuwe techniek met zich mee brengt. YouTube is inderdaad een commercieel bedrijf, maar haar politieke macht ligt niet in de corporatie, maar in de individuele invulling en maatschappelijk gebruik van haar diensten.

  3. Peter on 04/10/2012 at 09:28

    Lopen dit soort dingen niet juist uit de hand, zoals bij de anti-islam film, doordat de “oude media” zoals de tv en krant hierop inspringen als een Youtube filmpje veel views krijgt?

  4. Tiberius on 04/10/2012 at 10:13

    Beste Pieter,

    Ik vraag mij af hoe het heersende beeld bij de rechts-extremistische moslimlanden dat de regering van de Verenigde Staten verantwoordelijk is voor de verspreiding van de film uberhaupt heeft kunnen ontstaan. Ook vraag ik me af of Barack Obama en Hillary Clinton de zaak niet veel beter hadden kunnen afdoen met het verwijzen naar het beleid van YouTube.

    Ik heb het gevoel dat de reactie van de VS (o.a. door het uitzenden van de “Hi, we are the US and we do not endorse this message” clips in Pakistan) is gebaseerd op de gepercipieerde mate van “technology adoption” in het betreffende land. Klopt dat?

Leave a Reply

Recente reacties

Recente nieuwsberichten

Tags