NRC Handelsblad – Google Goggles?

Na een paar maanden analyses te hebben geschreven dacht ik door te hebben dat deze eindanalyse over Google zou moeten gaan. De plek dat Google inneemt van nieuwsreportage is vrij groot en ook al is zijn aanwezigheid niet prominent wordt er ontzettend vaak naar verwezen of verbanden mee gelegd. Het probleem was alleen het grootsheid van de term Google aanpakken. Google kan men natuurlijk anders opvatten. Wordt er geschreven over Google in termen van het bedrijf of juist de producten ervan (Google zoekmachine, Google Chrome etc.). Het leek interessant te kijken of Google onder veel kritiek heeft komen te staan. Maar, bij een steekproef van artikelen was het duidelijk dat er voornamelijk neutraal over bericht wordt (het doel van de krant en daarmee journalist is ook objectiviteit). Dit had ook veel te maken met het feit dat vele berichten over bedrijfszaken gingen waarmee Google zich bezighield. Deze berichten waren ook vaak te vinden onder de katernen Beurzen en Economie (en de variaties hiervan in alle kranten). Zelf was ik toegewezen om de nieuw media artikelen van het NRC Handelsblad te aggregeren en daarmee op te nemen in de database die te vinden is op deze site. Deze toewijding aan dataverzameling van het NRC Handelsblad heeft de koers van mijn onderwerp uiteindelijk toch beïnvloed. Google staat namelijk bij deze krant als 2^e meest voorkomende tag in de database. Dit valt op wegens zijn afwezigheid bij de top tags van de andere kwaliteitskranten (de Volkskrant, Reformatorisch Dagblad enz.). Dit wou ik gaan vergelijken met de plaats die het inneemt bij andere kranten. Schrijft het NRC opvallend veel meer over Google? Waar gaan de berichten over en is dit typerend voor de krant?

Abstract

Mijn onderzoek zal zich richten op het karakter van de berichtgeving in NRC Handelsblad en zijn toewijding aan het onderwerp Google. Dit zal ik onderzoeken door te kijken naar tagclouds, kwantitatief onderzoek, inhoudelijk categorisatie en een vergelijking.

Methode

De database die men aantreft op Metareporter ga ik gebruiken om de aanwezigheid van Google in de NRC Handelsblad te analyseren en vergelijken met de andere kranten. Dit zal ik doen door de percentages over de aanwezigheid van de tag Google in het totale aantal artikelen uit te rekenen. Er zal ook gekeken worden naar de aanwezigheid van Google tegenover andere bedrijven in deze kranten. Vervolgens zal ik me verdiepen in de onderwerpen van de artikelen en daaruit proberen te verklaren of NRC meer schrijft over het bedrijf, het product of Google of anders. Hierbij zal er ook gezocht worden naar de prominentie van Google in het artikel (gaat het artikel hoofdzakelijk over Google of is Google alleen genoemd in verband met het hoofdonderwerp?). Daarbij zal ik wel proberen te constateren of er positief, neutraal of negatief geschreven wordt over het bedrijf (ook al zijn hier wel problemen bij verschenen in eerdere steekproeven). Vervolgens zal er gekeken worden naar de tags die met Google in verband staan om een trend in onderwerp te ontdekken. Als laatste wil ik een vergelijking trekken met een andere kwaliteit krant die veel over Google heeft geschreven om daaruit hopelijk het belangrijkste verschil te vinden. Uiteindelijk is het doel aan te tonen dat NRC Handelsblad wel opvalt onder de andere kranten wat betreft zijn berichtgeving over Google.

Verwachtingen

Mijn verwachting is dat naast het feit dat NRC Handelsblad het grootste deel van de berichtgeving over Google voor zijn rekening neemt het een neutraal tot positief karakter zou hebben. NRC Handelsblad zal voornamelijk hebben geschreven over de bedrijfskant van Google wegens de pronkende aanwezigheid van nieuwe media berichtgeving in de katern Economie.

Resultaten

Uit het totale aantal getagde artikelen, die in de pers zijn verschenen, werd Google 212 keer getagd. Uit de top vijf tags valt Google hiermee op vijfde plek (zijn voorgangers zijn: internet; 425, wikileaks; 289, facebook; 256, twitter; 248). Van het totale aantal artikelen (2620) nemen artikelen over Google (en die, die het tag bevatten) 8% voor zijn rekening. Bij de verschillende kranten ligt de verhouding als volgt:

De Pers: 379 artikelen waarvan 35 met Google = 9,2%

NRC Handelsblad: 314 artikelen waarvan 54 met Google = 17,2%

Spits: 271 artikelen waarvan 13 met Google = 4,8%

Reformatorisch Dagblad: 259 artikelen waarvan 17 met Google = 6,6%

Het Parool: 240 artikelen waarvan 12 met Google = 5%

De Telegraaf: 238 artikelen waarvan 23 met Google = 9,7%

De Volkskrant: 199 artikelen waarvan 11 met Google = 5,5%

NRC Next: 189 artikelen waarvan 15 met Google = 7,9%

Het Financieele Dagblad: 177 artikelen waarvan 14 met Google = 7,9%

Metro: 146 artikelen waarvan 9 met Google = 6,2%

Trouw: 98 artikelen waarvan 4 met Google = 4,1%

Algemeen Dagblad: 65 artikelen waarvan 2 met Google = 3,1%

Wat men hier duidelijk uit op kan maken is dat NRC Handelsblad veel van zijn artikelen wijdt aan Google of refereert ernaar. Dit was zoals eerder verwachtingen. Na deze kwantitatieve benadering ga ik verdiepen op de inhoud van deze artikelen. Bij dezen heb ik een categorisatie gemaakt die de aanwezigheid van Google in een artikel simpel benaderd. De eerste verdeling zal gebaseerd worden op onderwerp (hoofdzaak, bijzaak, referentie) en vervolgens bepaal ik of het over een product van Google gaat of het bedrijf zelf. Op latere reflectie heb ik ervoor gekozen om bij de kwestie bedrijf of product ook zoekmachine aan toe te voegen omdat er vaak gerefereerd wordt naar Google zoekmachine zonder dat het product of bedrijf gerelateerd is. Gebaseerd op de inhoud van de artikelen van de NRC Handelsblad die de tag Google gebruiken zijn de onderstaande resultaten verschenen.

Uit deze resultaten kunnen we zien dat de krant (zoals elk journalist naar streeft) goed aan zijn objectieve blik houdt met een klein percentage aan berichten die iets neigden naar een negatieve of positieve positie. Wat opvallend is dat Google vaak naartoe wordt gerefereerd in krantenberichten over vergelijkbare bedrijven. Dit heeft voornamelijk te maken met de positie dat Google inneemt op de globale markt en zijn concurrentie met grootheden als Apple en Facebook. Het kan ook een teken zijn van een soort Googlization van NRC Handelblad’s berichtgeving. Er is een standaard gelegd om steeds dezelfde grote concerns te noteren en weer naar boven te halen als er een bericht is die over een vergelijkbaar onderwerp gaat. Of is dit juist de NRC Handelsbladization van Google die het bedrijf steeds naar boven haalt naast de onbekender bedrijven? Is er hier ook niet een algoritme aan het werk aangezien de krant ook kiest wat wij moeten lezen en wat niet?

“Zowel in de krant als op de website wordt gestreefd naar overzicht en helderheid. NRC Handelsblad biedt snel en toegankelijk overzicht van de belangrijkste nieuwsfeiten en hun achtergronden. De redactie selecteert en presenteert het nieuws op de plaats en in de maat die haar gepast lijkt.”

In het onderstaande tagcloud kan men zien welke tags (voornamelijk bedrijven) ook vaak voorkomen in de artikelen waar Google wordt aangeduid.

Hier ziet men dat Google in de NRC Handelsblad dus duidelijk naar voren komt in betrekking tot andere bedrijven in dezelfde sector. Het wil erop wijzen dat NRC dus neigt naar berichtgeving over bedrijfsontwikkelingen in de nieuw mediale sector. Het is ook niet zo raar dat we dus vaak tags tegenkomen (ook hierboven) zoals ‘concurrentie’, ‘winst’, ‘groei’ en ‘alternatief. Wat wel opvallend is de sterke aanwezigheid van mobiele bedrijven en de smartphone markt. Gezien dat Google wordt geportretteerd als een internetbedrijf is het opvallend dat zijn inhaak op de markt van de mobiele telefonie duidelijk indruk heeft gemaakt (bij NRC).

Zoals het taartdiagram hierboven ook aangeeft zien we dat men het steeds minder over Google heeft als zoekmachine en meer als bedrijf. De vele nieuwe producten die we zien verschijnen van het concern leveren steeds nieuwigheden waarover het pers kan berichten. Met een prominente economische katern is het begrijpelijk dat het NRC Handelsblad hier meer tijd aan besteed. Wel valt er op te merken dat tijdens de hervorming van het NRC Handelsblad er minder nadruk op de economische kant van nieuwe media berichten is komen te staan waardoor men merkt dat het aantal berichten, dat hoofdzakelijk over Google gaan, enigszins is afgenomen.

Als men dit in vergelijking gaat trekken met de twee voorgaande jaren van Metareporter bij de NRC Handelsblad zien we dat de smartphone boom belangrijk is geweest voor de wisseling in karakter van berichten over Google. In 2008 werd Google nog voornamelijk in verband gebracht met andere zoekmachines en browsers van concurrenten (Yahoo, Microsoft, Apple). Voor de gegevens over 2009 zijn er problemen opgelopen bij de database en kan er dus hier helaas verder niets over vermelden.

Maar hoe zit dat bij de andere kranten dan? Als er zoveel economisch berichtgeving aan Google wordt geschonken zou men niet verwachten dat deze dus ook voorkomt bij Het Financieele Dagblad? Hier ziet men namelijk dat er meer wordt geschreven over de concurrentiestrijd tussen Facebook en Google. Om het verschil te benaderen zal er gekeken moeten worden naar een tegenhanger van de NRC Handelsblad. De Pers vormt hier een goed voorbeeld van aangezien het als tweede Google heeft aangehaald en, in plaats van een kwaliteitskrant, een gratis krant is. Ligt het verschil dus in de kwaliteit van de krant? Als men zelfs nog maar kijkt naar de titels van de artikelen in De Pers is het meteen aan te duiden dat de artikelen voornamelijk Google als hoofdzaak hanteren. Van de 35 artikelen is dit namelijk maar liefst 63% (22 artikelen). Wat men ook snel opmerkt is dat De Pers veel aandacht heeft voor de producten die door Google gerealiseerd worden. Zo halen de helft van de 22 artikelen, die hoofdzakelijk over Google gaan, al bestaande of nieuwe Google-producten aan. Echter, het bedrijf is zelf ook veel in opspraak. De Pers is vooral actief over kwesties zoals privacyschendingen (schandalen rondom Google Streetview en doorspelen van informatie aan derden) en sociale media concurrentiestrijden. Vervolgens kan men kijken naar deze verschillen in de tagcloud.

Men kan hieruit afleiden dat er een connectie bestaat tussen Google en sociale netwerken (of media) en hierbij wordt Facebook als voornaamste genoteerd. De Pers zelf kenmerkt zich voor zijn berichtgeving over sociale media en het is daarom dat Twitter en Facebook (naast ‘internet’ en ‘games’) ook de belangrijkste tags zijn van de nieuwe media berichtgeving in deze krant.

De Pers schrijft ook op hun website:

“De Pers moet een optimistische krant worden. De beperkte omvang vraagt daarbij om een scherpe selectie. We kiezen onderwerpen die bij ons optimisme aansluiten en/of in de toekomst relevant zijn. Daarnaast zullen we aandacht besteden aan het afwijkende, het rare. De Pers moet intelligent geschreven zijn, lichtvoetig en to the point.”

Dit lichtere karakter (minder zakelijk en informeler) van De Pers moet aan de sociale ingeving ten grondslag staan. Als men zich inleest in het positieve of negatieve karakter van de berichten kan men ook constateren dat de krant met een subjectiever blik is geschreven (er wordt vaak van het neutrale afgeweken).

Het koelere en zakelijker karakter van het NRC Handelsblad wil wijzen op het grootste verschil tussen de twee kranten. Ruil in het volgende citaat Google om voor NRC en the Web voor het nieuws en men kan weer terugvallen op mijn eerder argument van NRC Handelsbladization.

“Google has ensured that the Web is a calmer, friendlier, less controversial and frightening medium-as long as one uses Google to navigate it.” – Siva Vaidhyanathan

Conclusie

Vooralsnog lijkt het te zijn dat nieuw mediale berichtgeving in de krant nog niet volledige theorieën zal uitdiepen. Maar, dit is natuurlijk omdat men het nieuws probeert te illustreren in een krant en daarom functioneren nieuwigheidjes, schandalen, aanvallen en beursnoteringen als interessante informatie voor de journalisten en de lezer.

Ik was begonnen met deze analyse om te onderzoeken waarom NRC Handelsblad zo een grote marge heeft op alle andere kranten over de hoeveelheid aan berichten over Google. Is het NRC Handelsblad dé krant om te lezen over Google? Om dit te verklaren wou ik door middel van onderzoek naar het gebruik van de tag Google het karakter van berichtgeving doorgronden. Door de tagclouds te analyseren en een vergelijking te maken met De Pers heb ik dit enigszins weten te constateren.

Op basis van mijn resultaten lijkt NRC Handelsblad nogal zakelijk van karakter. Met het ontbreken van een Media katern in zijn eerste maanden (van onze database verzameling) leek de krant weinig plek te hebben voor nieuwe media berichten dan bij de katern Economie. Vooral als men interesse heeft in mobiele telefonie of aandelen heeft in Google is het NRC Handelsblad ‘your go to guy’. NRC houdt het meestal aan de bedrijfskant van Google terwijl De Pers geïnteresseerd is in het schandaal en concurrentiestrijd met Facebook. Voor nieuwigheden kan men bij beide kranten terecht wegens een gelijke toewijding aan het product van Google. Mijn opvallendste bevinding was dat NRC herhaaldelijk en consequent Google in verband trekt met mobiele telefonie en zijn pogingen op deze markt terwijl men Google vooral erkent als een internetconcern die voornamelijk op het internetplatform ook bezig is.

Het is ook opvallend dat NRC Handelsblad vaak strooit met namen van grote concerns in hun artikelen. Het is alleen maar logisch dat men verband trekt tussen deze concerns en betreffende nieuwe media zaken maar vaak is de notering verwaarloosbaar. De hoge hoeveelheid referenties is hier tekenend voor het NRC Handelsblad. Ik heb hieruit mijn, misschien wat rare nuancering gemaakt over het NRC Handelsbladization. Men zou natuurlijk van elk krant hetzelfde kunnen stellen. Elk krant kiest wat de lezer leest en welke merknamen en concerns zij laten terugkomen in hun kranten. Maar, dat men zo vaak het ‘algoritme’ lijkt te gebruiken om Google bovenaan de ‘resultaten’ te trekken (steeds referenties) is wel opvallend.

Bronnen

• Siva Vaidhyanathan. The Googlization of Everything (And Why We Should Worry). Chapter one. 2010.
• www.nrc.nl
• www.depers.nl