De Kinect beweegt het Web [2/2]

Deze eindanalyse bouwt voort op mijn vorige analyse, die logischerwijs de naam ‘De Kinect beweegt het Web [1/2]’ draagt. In deze analyse heb ik de vraag opgeworpen hoe de verhouding is tussen berichtgeving via oude media en via nieuwe media. Dit aan de hand van een artikel van Peter Vasterman: ‘De Digitale Schandpaal’, waarin publicaties van een aantal schandalen door zowel oude als nieuwe media werden onderzocht en vooral gekeken werd naar de onderlinge relatie tussen beide. Later hierover meer. Deze aanpak heb ik toegepast op berichtgeving rondom het nieuwe game gadget voor de Xbox 360: de Kinect. Hoewel dit beslist geen schandaal is, leent dit onderwerp zich uitstekend voor eenzelfde onderzoek. Het is eenduidig, er wordt overal over gepraat en, wat het meest belangrijk is, er wordt over gepubliceerd in de kranten en op het Web. In deze eindanalyse beantwoord ik de vraag hoe de oude en de nieuwe media zich tot elkaar verhouden op het niveau van publicatie, waarbij ik het fenomeen van de Kinect als studieobject neem.

In mijn vorige analyse heb ik het artikel van Vasterman genomen als uitvalsbasis voor mijn eigen vraagstelling. Vasterman vraagt zich af hoe de verhouding tussen oude en nieuwe media is als het gaat om publicaties. Om hier meer over te weten te komen onderzocht hij de Nederlandse schandalen waarbij Demmink, Depla, Duyvendak en Herfkens betrokken waren. Hij onderzocht op welke en wat voor soort websites er het meeste aandacht was voor elk schandaal. Ook trok hij conclusies over de invloed die de verschillende websites hadden op de aandacht die zowel de nieuwe als de oude media kregen voor het schandaal. Vasterman ondervond dat professionele websites belangrijk waren bij de verspreiding en ontwikkeling van schandalen. Nu is de vraag of burgers op websites als Twitter bij de verspreiding van nieuws over de Kinect een belangrijke rol spelen.

In deel één van deze analyse heb ik onderzocht hoe de berichtgeving over de Kinect op de platformen Twitter en Google zoekopdrachten zich verhield tot de ontwikkeling van het apparaat. Mijn conclusie was dat de deze platformen goed synchroon lopen met de officiële berichtgeving door Microsoft en Xbox. In dit deel betrek ik de Nederlandse pers erbij. Daarna toets ik de rol van elk platform aan de hand van vier criteria, namelijk: de snelheid waarmee nieuws wordt opgepikt en gepubliceerd, hoe het medium zich verhoudt tot de officiële berichtgeving van Microsoft en Xbox, de inhoud van de berichten en ten slotte de invloed van de berichten.

1.3 De Nederlandse pers
Laten we beginnen door de artikelen te bekijken die in de Nederlandse pers verschenen over Project Natal en de Kinect. Onderstaande grafiek toont het exact aantal artikelen dat gepubliceerd werd over de beide onderwerpen over een tijdspan van anderhalf jaar.

Zoals in deel één gezien zijn de mijlpalen van de Kinect in juni 2009 met de eerste bekendmaking van hands-free gamen, in januari 2010 wordt er meer informatie losgelaten, 13 juni 2010 wordt de officiële naam ‘Kinect’ bekend en begin november 2010 werd de Kinect gereleased. De blauwe lijn in de grafiek, welke alle artikelen met de woorden ‘Project Natal’ in de Nederlandse kranten representeert, wordt na de eerste piek al gelijk grillig. De extra informatie die in januari over de Kinect wordt vrijgegeven lijkt de kranten niet uit te maken. Na de naamsbekendmaking dooft de blauwe lijn snel, met een kleine opleving in november 2010. De rode lijn maakt gelijk een goede start bij de bekendmaking met acht artikelen. De maanden erop blijft het apparaat een interessant onderwerp met een absolute piek in publicatie van maar liefst zestien artikelen rond de release van de Kinect in november 2010.

Opvallend is een kleine piek rond april 2010, terwijl er toen geen belangrijke gebeurtenissen waren. De blauwe lijn is dus te omschrijven als grillig. De rode lijn daarentegen is goed te verklaren. Zoals het een echte hype betaamd begint het met een piek, blijft het in de aandacht en is er rond de release een regelrechte publiciteitsmanie. De kranten volgen redelijk hetzelfde patroon als Twitter en de “Googleaars”. Nu is het de taak om precies uit te zoeken wie de primeur heeft.

Om dit te kunnen vaststellen is het noodzaak om een aantal specifieke, cruciale momenten in het leven van de Kinect onder de loep te nemen. Telkens wordt het nieuws de wereld ingestuurd door de officiële bron, Microsoft/Xbox, waarna het zijn eigen leven gaat leiden. De twee momenten waarvan dit nachleben het best onderzocht kan worden zijn het moment waarop Project Natal ‘Kinect’ gaat heten en wanneer de prijs en releasedatum bekend worden.

2.1 De officiële (naam)bekendmaking
De introductie en omdoping van Project Natal naar Kinect gebeurt op zaterdag 13 juni 2010, op de vooravond van de Electronic Entertainment Expo in Los Angeles, tijdens een optreden van Cirque du Soleil welke geïnspireerd was op de technologie van de Kinect. Er was een demonstratie en het apparaat staat vanaf dan voorgoed op de kaart. Bericht van deze gebeurtenis verscheen dezelfde dag op de officiële website van Microsoft, op de speciale Microsoft News Center pagina. De exacte tijd is onbekend.

De eerste officiële Xbox tweet komt die nacht. Het is een retweet van een onthullende tweet van ene ‘majornelson’, een werknemer bij Microsoft voor Xbox, Kinect en Xbox LIVE.

De Kinect account op Twitter werd op 14 juni 2010 geclaimd en een enkele tweet die de lezer naar het Xbox-account verwijst werd geplaatst.

De Nederlandse twittersfeer pikt het nieuws ook dezelfde nacht nog op. De eerste tweets verschijnen diep in de nacht, vanaf 02:23 uur. Semiprofessionele website FOK!GAMES.nl heeft de primeur. In de paar uur die erop volgen wordt het nieuws opgepikt door soortgelijke websites, waaronder Gamed.nl, Gamer.nl, Xlife.nl, Insidegamer.nl en het Belgische 9lives.be. Het zijn allemaal (al dan niet) semiprofessionele websites gespecialiseerd in games. Tegen de ochtend wordt het nieuws opgepikt door Nederlandse twitteraars. Ook wordt er ondertussen al hevig gediscussieerd op de game websites. Het blijkt dus dat een gamer die goed op de hoogte wil worden gehouden van de nieuwste ontwikkelingen in de wereld van games, het best een semiprofessionele gamewebsite kan volgen op Twitter. Het vuurtje dat vonkt van Microsoft naar het Twitteraccount van zo’n dergelijke gamerswebsite brandt binnen enkele uren. De vonk is Microsoft, de haard de gamerswebsites. Vanaf daar laait het op over het gehele Nederlandse weblandschap.

Op papier komt het eerste bericht op 16 juni in de Metro. Hierin staat de nieuwe naam, maar ook de releasedatum. Dit laatste is opmerkelijk, aangezien dit (zoals in het volgende kopje staat beschreven) pas op 20 juli officieel wordt aangekondigd. Zie volgend kopje voor meer informatie hierover. Onderstaande grafiek weergeeft de datum dat een bepaalde krant voor het eerst het woord ‘Kinect’ publiceert.

Niet getoond zijn Trouw, die op 27 november haar eerste bericht over de Kinect publiceerde, en het Reformatorisch Dagblad en het Algemeen Dagblad, die beiden niets publiceerden. Zoals men kan observeren, lopen alle kranten achter op het nieuws. De Metro, nrc-next en het Parool zijn er drie dagen achter elkaar het snelste bij, gevolgd door de Sp!ts op 22 juni en de Pers op 28 juni. Alle kranten erna stellen duidelijk geen prioriteit op game-nieuws, met Trouw die de kroon spant door ruim vijf maanden na de bekendmaking van de naam ‘Kinect’ haar eerste bericht publiceert.

2.2 De aankondiging van de prijs en tourdata
Een tweede aankondiging die een nieuwsgolf veroorzaakte was de bekendmaking van de prijs, releasedatum, spellen en de promotietour van de Kinect. Op dezelfde Microsoft News Center website werd op 20 juli 2010 bekend gemaakt dat de Kinect in de winkel komt te liggen voor $149,99 en in Amerika gereleased wordt op 4 november 2010. Bovendien worden de tourdata en locaties aangekondigd. Bij deze nieuwsgolf is er iets merkwaardigs gebeurd. Voordat het officiële bericht op de website van Microsoft verscheen, lieten de twitteraccounts van Xbox al één en ander doorschemeren. Twitteraccount ‘Xboxforall’ lichtte haar lezers al op 14 juli in over een sms dienst waarmee – tegen betaling – tourdata konden worden achterhaald. Op 16 juli postte Xboxforall een link naar een Facebookpagina waar de data keurig staan vermeld. Slechts één dag later maakt het Xbox-account de releasedatum al bekend, drie dagen voordat Microsoft dit officieel doet! Op de officiële dag, de 20ste, maakt het account de prijs bekend. Het Xbox account liep in dit proces verder echter dagen achter. Zo laat als 23 juli verschijnt er een tweet dat de prijs bij hen nog niet bekend is en dat ze hun ‘followers’ updaten wanneer dit wel het geval is. Een belofte die niet gehouden zal worden.

Hoe zit het met de snelheid waarop Nederlandse Twitteraars het nieuws weten te vergaren? Dit is een erg interessante kwestie. Twitteraars “weten” namelijk al vanaf midden juni 2010 dat de Kinect rond de $150 zal gaan kosten. Zij komen daar via via achter, door te speculeren en door uitgelekte informatie. Op 14 juni weet een Twitteraar al te vertellen dat de Kinect op 4 november naar Amerika komt, nieuws dat binnen een paar minuten wordt verspreid door tientallen twitteraars, en vele anderen wagen een gokje naar de prijs. Ondertussen houden de semiprofessionele gamerswebsites zich bezig met de echte feiten, zoals waar en wanneer de echte prijs onthuld zal worden. Ze zitten niettemin bovenop het nieuws, maar zijn minder geneigd om geruchten te verspreiden en wachtenvaak liever op wat meer zekerheid. Op 21 juni ‘lekt’ Microsoft in haar eigen webstore de prijs van $149,99 uit en vanaf dat moment zijn de geruchten niet meer te houden. Ook is inmiddels de releasedatum al lang bekend bij de Nederlandse Twitteraars. Over de tourdata maken ze zich niet zo druk, wat logisch is aangezien het alleen Amerika betreft. De Nederlandse Twitteraars hebben dus manieren om zichzelf goed op de hoogte te brengen van informatie over de Kinect. Ze gebruiken hun netwerk en zijn volgers van semiprofessionele websites om zo als eerste te weten te komen wat ze willen weten. Soms loont het namelijk meer om zelf op zoek te gaan naar informatie dan om te wachten op de officiële berichtgeving, zoals in dit geval bleek.
Dit maal heeft zelfs de krant het nieuws sneller opgepikt. Op 28 juni publiceert de Pers een kort stuk waarin zowel de prijs correct staat, als de verwijzing naar de productienaam (Natal). Zoals eerder besproken wist de Metro al op 16 juni de releasedatum, wat “slechts” twee dagen later is dan de eerste tweets.

De primeur ligt het vaakst bij Twitter. Zelfs de officiële Microsoft website heeft niet altijd het eerste nieuws over de Kinect. En omdat de pers altijd minimaal één dag moet wachten tot de volgende druk, maakt zij eigenlijk naast het real-time Twitter geen kans.

3 De inhoud van de berichtgeving
Om de inhoud van de berichtgeving rondom de Kinect te bepalen komt Metareporter uitermate van pas. Dankzij de categorisering en het taggen van de artikelen is goed te bepalen of het gaat om een kort feitje of een uitgebreid artikel. Zoals gezien loopt de Nederlandse pers redelijk goed mee met de nieuwsupdates van Microsoft. Zijn de krantenartikelen inhoudelijker dan de korte Twitterberichtjes? Hieronder staat een grafiek met tags die zijn toegekend aan berichten waar ook de tag ‘Kinect’ bij staat. Het geeft mooi weer waar de artikelen zoal over gaan.

De berichten gaan vaak over wie de ontwikkelaar is (Microsoft), voor welk platform het is (Xbox 360), hoe het werkt en wat de concurrenten zijn (Nintendo wii, Playstation Move).

Verder blijkt uit de Metareporter Database dat er geen ANP/AP berichten letterlijk zijn overgenomen in de krant en slechts eenmaal een bericht van Reuters in het Financieele Dagblad. De rest van de artikelen zijn ofwel van een journalist, of van een redactie. Het geschreven zijn door een journalist komt vaak de inhoudelijkheid van artikelen ten goede. Dat er geen ANP berichten zijn gepubliceerd is dus een pluspunt, hoewel deze vaak wel een snelle publicatie stimuleren. Al met al zijn de artikelen in de Nederlandse kranten dus inhoudelijk, maar gaan zij vooral over de werking en de concurrentie van de Kinect.

4 De invloed van de berichten. Onderlinge verwijzingen
Ten slotte behandel ik de invloed die de berichten hebben. De ingewikkelde wisselwerking tussen websites onderling en met de kranten is helaas nooit voor honderd procent te achterhalen. Maar gedurende dit proces zijn mij een aantal dingen opgevallen. Ten eerste dat een officiële berichtgeving lang niet altijd het startsein hoeft te geven voor een ware nieuwsgolf. Zoals gezien in het tweede voorbeeld van de releasedatum en de prijs, hebben pientere webgebruikers hun eigen manieren om de informatie te achterhalen. De invloedrijke schrijvers zitten dan bij de semiprofessionele gamerswebsites en nieuwswebsites die sneller publiceren dan Microsoft en de krant, hoewel deze vaak het liefst wachten op correcte informatie. Ook onderaan zo’n dergelijk bericht ontstaat vaak een hevige discussie met de meest wilde speculaties, bijvoorbeeld over de prijs. Ten tweede viel mij op dat zeer veel tweets, vooral in de eerste uurtjes na start van een nieuwsgolf, eigenlijk promotietweets zijn met een link naar een (eigen) artikel dat meer informatie biedt. De tweets zijn de lokkertjes, propaganda, de aandachttrekkers en de alerts. Denk aan de gamerswebsites uit kopje 2.1. Twitter is dus niet alleen een uitstekend verspreider van nieuwtjes en informatie, maar ook een goed promotieplatform voor een website met meer nieuws.
Ten derde is de waarheid wel dat de uiteindelijke invloed ligt bij Microsoft. Zonder Kinect geen nieuws over de Kinect. Zonder “zogenaamd per ongeluk gelekte” informatie geen scoops. Zonder opgebouwde spanning rondom de prijs geen geruchten. Microsoft speelt het nieuwsspelletje op haar manier en heeft de uiteindelijke macht door de instantie te zijn die het object ontwikkelt.

Conclusie
In deze eindanalyse heb ik bekeken hoe oude en nieuwe media zich tot elkaar verhouden in de berichtgeving over de Kinect. Ik heb daarbij het volgende ondervonden. Twitter en Google gebruikers pikken nieuws rondom de Kinect snel op en er zijn gebruikerspieken op de momenten dat er nieuwe informatie beschikbaar is (gemaakt). De primeur van berichtgeving ligt niet altijd bij de officiële instantie, maar bij nieuwsgierige en vlugge Twitteraars met connecties of een goede neus voor dat soort zaken. De Nederlandse kranten blijven altijd achter lopen op Twitter, maar zijn soms verrassend genoeg sneller dan de officiële pers website. Uiteindelijk heeft Microsoft wel de touwtjes in handen door slim om te gaan met vrijgeven van informatie en het uitstellen hiervan.

Wat zegt dit onderzoek over de verhouding tussen oude en nieuwe media? Naar mijn mening heeft Microsoft het meeste macht op haar website – nieuwe media. De nieuwsgolf die hun artikelen teweeg brengt kan grote proporties aannemen. De pieken op Twitter worden dan ook veroorzaakt op het web zelf, waar ze naar zichzelf verwijzen, en niet door een krantenartikel, zoals de chronologie laat zien. Bovendien zijn de kranten vaak laat met publiceren van nieuws over de Kinect. Op het web is er een groep invloedrijke websites, de semiprofessionele gamerswebsites, waar snel en betrouwbaar gepubliceerd wordt (soms midden in de nacht). Diegene die als eerste het laatste nieuws wil horen, doet er goed aan om op Twitter dit soort websites te volgen, die over hun artikelen reeds enkele minuten na publicatie een lokkende tweet plaatsen. Uit deze analyse blijkt dat oude media niet de belangrijkste rol spelen in berichtgeving rondom de Kinect. De belangrijkste rol wordt gespeeld door Microsoft, op de voet gevolgd door de gamerswebsites die snel en betrouwbaar publiceren. Deze websites worden op Twitter gevolgd door de gebruikers, die er vervolgens over gaan speculeren. Ten slotte brengt menig vlot Twitteraar ook nog nieuwtjes aan het licht die zich als een lopend vuurtje door het Nederlandse weblandschap verspreiden. Mocht iemand dan toch de krant als informatiebron willen gebruiken voor hun game-nieuws, kan ik van harte de gratis kranten (De Pers, Metro en Sp!ts) aanbevelen. Wilt u het allerlaatste nieuws hebben? Volg dan websites als FOK!GAMES.nl, Gamed.nl, Xlife.nl en ten slotte het officiële Xbox account op Twitter.