God is D.O.O.D

In mijn vorige analyse ‘Refo’s troost is het kroost’ concludeerde ik dat het Reformatorisch Dagblad van alle, door Metareporter geanalyseerde kranten, zich het meest richt op het onderwerp ‘jongeren’ in relatie tot nieuwe media. In deze analyse richt ik mij op nieuwe media berichtgevingen in de geaggregeerde kranten met betrekking tot jongeren, werp ik een blik op de visie van het Reformatorisch Dagblad en kijk ik naar de context waarin deze nieuwe media berichtgevingen worden geplaatst.
Onderstaande grafiek laat zien welk aandeel de kranten, die hun nieuwe media berichten relateerden aan jongeren, leverde aan het Nederlands dagbladenlandschap.

De grafiek is een visualisatie van het procentuele aandeel dat kranten, die over nieuwe media schreven met betrekking tot jongeren, vanaf het begin van september dit jaar tot half november hebben geleverd.
Het aantal jongerengerelateerde nieuwe media berichten zijn uitgezet tegen een tijdslijn. Omdat deze analyse half november is geschreven is het verloop van de grafiek van deze maand (november) een voorspelling. Het Reformatorisch Dagblad heeft over de gehele periode het grootste aandeel. In november tot nu toe heeft het RD twee jongerengerelateerde nieuwe mediaberichten gepubliceerd, tegen nul publicaties in deze categorie van de overige kranten. Van oktober naar november vergroot het procentuele aandeel van het RD om laatst genoemde reden.

In de grafiek lijkt het alsof de kranten elke dag schrijven over nieuwe media in relatie tot jongeren. Dat is niet zo. Het eigenaardige aan deze grafiek is dat de vlakken opgevat kunnen worden als ‘tijdelijke opvattingen’ over nieuwe media die beïnvloed worden door de bias van de verschillende kranten. Deze opvattingen kunnen aan de hand van een kwalitatieve analyse van krantenartikelen opgespoord worden, maar worden ook door de krant zelf verwoord in hun visie of missie. Deze ‘opvattingen’ zijn bepalend voor het publicatieselectieproces van berichtgevingen uit het grote aanbod dagelijks nieuws waaruit een krantenredactie een keuze moet maken. Een krant bepaalt dus aan de hand van een bepaalde visie over welk onderwerp u leest in die krant, alsmede welke berichtgevingen u leest over een bepaald onderwerp en in welke context (positief/negatief) u nieuws leest over een bepaald onderwerp. U ziet in de grafiek dat de kranten elkaars opvattingen kunnen wegdrukken door nieuwe artikelen te publiceren, waarmee ze hun aandeel kunnen vergroten. De krant met het grootste procentuele aandeel is daarmee ook de krant waarvan de ‘opvattingen’ over een bepaald onderwerp het sterkst vertegenwoordigd zijn ten opzichte van de rest van de kranten in het Nederlandse dagbladenlandschap. Er van uitgaande dat de lezersgroep beïnvloed wordt door de krant die ze lezen (zie; ‘Refo’s troost is het kroost’) kan worden gesteld dat de ‘opvattingen’ van het RD over nieuwe media in relatie tot jongeren het Nederlandse dagbladenlandschap, binnen het kader van Metareporter, domineert.

De vraag is dan ook of het wel zo natuurlijk is dat over deze belangrijke aspecten van de samenleving, ‘nieuwe media’ en ‘jongeren’, de toon gezet wordt door hoofdzakelijk één krant, het Reformatorisch Dagblad.
Dat deze geëtaleerde ideeën niet uit de lucht gegrepen zijn kan ik verduidelijken aan de hand van een analyse van de visie van het RD. We kunnen daarmee meer te weten te komen over de bias waarmee het RD haar krant redigeert.

Het Reformatorisch Dagblad is een landelijke christelijke krant voor jong en oud van bevindelijk gereformeerde signatuur die sinds 1971 bestaat en momenteel een oplage kent van +/- 60.000 exemplaren. Dit dagblad brengt het dagelijks nieuws uit binnen- en buitenland alsmede achtergronden en opinies en probeert deze binnen bijbelse kaders te plaatsen en aan christelijke waarden en normen te toetsen. Het Reformatorisch Dagblad baseert zich hierbij op en onderschrijft de gereformeerde belijdenisgeschriften (de Drie Formulieren van Enigheid).[1]

Dat het RD zich laat leiden door bijbelse kaders en christelijke waarden en normen in opinie pagina’s en achtergrondartikelen zal niemand versteld doen staan. Opvallend is wel dat het RD zich baseert op de Drie Formulieren van Enigheid, wat wellicht nadere uitleg verdient.
Over de Drie Formulieren van Enigheid wordt geschreven dat ze meerdere functies dienen.

Ze dienen als bron voor de geloofsoverdracht in catechese, prediking en onderwijs.

Ze fungeren voor orthodox gereformeerde kerken en organisaties als formulering voor datgene wat men als de fundamentele en onopgeefbare kern van het geloof beschouwt. Zo verlangen bijvoorbeeld veel gereformeerde en reformatorische scholen van hun personeelsleden dat zij instemmen met deze geschriften. Er wordt dan gezegd dat zij “de Formulieren van Enigheid dienen te onderschrijven.[2]

Catechisatie wordt door het Van Dale woordenboek als volgt gedefinieerd:

ca•te•chi•sa•tie de; v -s (prot) onderwijs ter voorbereiding op de belijdenis. [3]

Op Wikipedia is hierover geschreven:

Catechisatie is een term binnen het protestants christendom in Nederland. Het is de benaming voor het onderwijs in de geloofsleer dat gegeven wordt aan de jongeren in de kerk, als voorbereiding op de openbare belijdenis. Catechisatie begint zo rond het 12de levensjaar, en duurt totdat de jongeren een jaar of 18 zijn, of tot ze belijdenis hebben gedaan. Afhankelijk van het kerkgenootschap worden de lessen gegeven door de dominee, een ouderling of door een willekeurig volwassen lid van de kerkelijke gemeente.[4]

We zien dat de Drie Formulieren van Enigheid betrekking hebben op onderwijs en de voorbereiding op de openbare belijdenis van jongeren. De lessen hierin worden gegeven door onder andere willekeurige volwassen leden van de kerkelijke gemeente. We kunnen onder dit volwassen lid wat mij betreft ook het Reformatorisch Dagblad scharen. Daarbij kan ik u een voorbeeld geven uit de database van Metareporter waarin deze tot nu toe abstracte theorie geconcretiseerd wordt aan de hand van de titels van artikelen uit verschillende kranten over exact hetzelfde onderwerp.
De krantenartikelen zijn gebaseerd op een onlangs gepubliceerd onderzoek van Jochen Peter, communicatiewetenschapper en hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam. Het meerjarige onderzoek betreft de invloed van internetporno op jongeren.
Het Parool, de Metro en het Reformatorisch Dagblad besteden aandacht aan het gepubliceerde onderzoek maar doen dat allemaal net even anders:

Opvallend is het hoe het Reformatorisch Dagblad van de bevindingen uit hetzelfde onderzoek een waardeoordeel uitspreekt over de invloed van internetporno op jongeren in de koptitel van het krantenartikel. De koptitels die het Parool en Metro gebruiken zijn veel neutraler en vinden wellicht dat het oordeel over de bevindingen van het onderzoek een taak is van de lezer zelf.

Uit de analyse is naar voren gekomen dat het Reformatorisch Dagblad in het redigeerproces in zekere zin ‘Godsgezinde’ keuzes maakt. Uit de visie van het Reformatorisch Dagblad is naar voren gekomen dat deze bevinding strookt met de belangen van de krant. Gesteld kan worden dat het Reformatorisch Dagblad naar de wetten van Gods Woord handelt en dat deze bias in wezen een representatie is van de voortvloeisels van het redactieproces. We zouden kunnen zeggen dat Gods Woord gerepresenteerd wordt in de artikelen (achtergrond en opinie) maar ook in koptitels van artikelen die betrekking hebben op nieuwe media gerelateerd aan jongeren. Jongeren zijn de doelgroep die volgens de overtuiging van het Reformatorisch Dagblad onderwezen moeten worden ‘in de geloofsleer’,…’als voorbereiding op de openbare belijdenis.’ Daarom kan wellicht worden gesteld dat in de artikelen van het Reformatorisch Dagblad Gods Woord tot uitdrukking komt in De Opvallende Orthodoxe Doctrine.

——————————————————————————————————————————

[1] Proefabonnementen-Gids.nl treedt op als intermediair voor de werving van proefabonnementen voor een flink aantal grote en kleinere uitgevers van tijdschriften en kranten en stelt zich tot doel haar bezoekers een zo compleet mogelijk, onafhankelijk overzicht van Nederlandse maandbladen, weekbladen en dagbladen te bieden, inclusief de daarbij behorende aanbiedingen. (http://www.proefabonnementen-gids.nl/proefabonnement/reformatorisch-dagblad.html) (13-11-2009)

[2] Wikipedia: Drie Formulieren van Enigheid (http://nl.wikipedia.org/wiki/Drie_Formulieren_van_Enigheid) (13-11-2009)

[3] Van Dale: Catechisatie (http://www.vandale.nl/vandale/opzoeken/woordenboek/?zoekwoord=catechisatie) (13-11-2009)

[4] Wikipedia: Catechisatie (http://nl.wikipedia.org/wiki/Catechisatie) (13-11-2009)