Redding van de hyperrealiteit?
Er is veel discussie over de grens die vervaagd tussen de virtuele en reële wereld, maar misschien is het wel tevens zo belangrijk om de grenzen te onderzoeken tussen de realiteit en hyperrealiteit.
Het NRC bericht over de grafisch ontwerper Robert Overweg als straatfotograaf die dwaalt tussen beide werelden. Hij is op zoek naar de schoonheid die schuilgaat achter het geweld in de virtuele wereld binnen games. SHOT is het project van Overweg waar hij foto’s presenteert van omgevingen uit de fysieke wereld die hij opgemerkt heeft binnen de virtuele game omgeving.
Een vraag die het project bij de grafisch ontwerper oproept is of er een verschil bestaat tussen een screen dump van de omgeving binnen de virtuele wereld en een foto van dezelfde omgeving in de fysieke werkelijkheid.
De menselijk gecreëerde virtuele werelden betreffen, volgens Overweg, veelal een geperfectioneerde kopie van de fysieke werkelijkheid. De game wereld wordt los gezien van deze werkelijkheid, mede door het vele geweld, waardoor volgens Overweg de schoonheid van de omgeving verloren gaat. Deze beschrijving komt overeen met het begrip dat Baudrillard omschrijft als hyperrealiteit; een wereld die niet refereert naar de fysieke wereld. De hyperrealiteit wordt gevormd door het proces waarbij de relatie met de nagebootste werkelijkheid verloren gaat; een simulacrum genaamd. Zodra een simulacrum wordt ervaren als de werkelijkheid ontstaat er een hyperrealiteit.
Door een virtuele game omgeving kan men zich een voorstelling maken van omgevingen waar hij in werkelijkheid nooit is geweest. Tevens is men zich er misschien totaal niet van bewust dat hij zich begeeft in een kopie van de fysieke werkelijkheid.
Is Robert Overweg dan de persoon die ons red van de hyperrealiteit? Hij wijst ons immers op het feit dat virtuele game werelden niet op zichzelf staan. Dat virtuele omgevingen geperfectioneerde kopieën zijn van de fysieke werkelijkheid. En dat deze virtuele omgevingen tevens te kopiëren zijn naar de fysieke wereld door fotografie.
De vraag is of Overweg de virtuele omgeving vertaald naar de fysieke omgeving of dat hij de virtuele omgeving terugbrengt naar de fysieke werkelijkheid.
Dat dit ook niet geheel helder is voor de grafisch ontwerper blijkt uit het feit dat hij vragen stelt over juridische kwesties betreft auteursrechten. Overweg ziet virtuele werelden als een nieuwe publieke ruimte van de hedendaagse samenleving, maar juridisch is dit een nieuw terrein. Overweg vertaald immers zijn ervaringen van een auteursrechtelijke beschermde wereld naar een persoonlijke ervaring binnen de fysieke wereld.
photo credit: Robert Overweg
Oliver Sacks heeft een lezing geven voor TED talks die aanluit bij dit onderwerp: ‘Oliver Sacks: What hallucination reveals about our minds’. De lezing gaat over het Charles Bonnett syndrome, hierbij ervaren mensen lucide hallucinaties. http://www.ted.com/talks/oliver_sacks_what_hallucination_reveals_about_our_minds.html
“De vraag is of Overweg de virtuele omgeving vertaald naar de fysieke omgeving of dat hij de virtuele omgeving terugbreng naar de fysieke werkelijkheid.”
ik denk dat het niet het één of het anders is, maar dat het allebei tegelijk gebeurt. Juist omdat het virtuele verwijst naar de werkelijkheid. En door het virtuele te ‘fotograferen’, zoals wij meestal alleen met real-life scenes doen, verwijst de werkelijkheid op deze momenten naar het virtuele terug.
‘Hij wijst ons immers op het feit dat virtuele game werelden niet op zichzelf staan. Dat virtuele omgevingen geperfectioneerde kopieën zijn van de fysieke werkelijkheid. ‘
Zou je je hierbij niet kunnen afvragen in hoeverre virtuele omgevingen geperfectioneerd zijn? De heer Overweg lijkt vanuit een overwogen game-perspectief zijn stelling te formuleren. Je zou immers ook kunnen stellen: dat virtuele omgevingen kopieen zijn van de perfecte fysieke werkelijkheid.
Op persoonlijk verzoek van de grafisch ontwerper Robert Overweg heeft de game afbeelding plaats gemaakt voor een originele foto afkomstig van het project SHOT bij dit bericht. Tot groot genoegen van auteur Lotte.
@Karlijn; Dat is inderdaad ook een argument. Enkel lijkt dit de kwestie van auteursrechten in mijn ogen nog moeilijker te maken. De fysieke wereld die naar het virtuele verwijst/vertaald zou strafbaar zijn. Men legt immers een kopie vast (door een foto) van een auteursrechtelijk beschermd beeld. De kwestie omgedraaid zou het niet strafbaar zijn, omdat de fysieke wereld het uitgangspunt is en deze is niet beschermt. Echter als men het ziet als beide opties, hoe is het dan nog juridisch te beoordelen?
@ Esther; Zoals Robert Overweg het bedoelt is dat makers van een games de omgeving perfectioneren door computertechnieken ‘dan zie je bijvoorbeeld een opengebroken schuurtje en net op het moment dat je er binnengaat is er een bliksemflits die heel mooie schaduwen werpt’. De virtuele omgevingen verwijzen dus naar de fysieke werkelijkheid, enkel is dit niet altijd even duidelijk waardoor het als een hyperrealiteit kan worden benoemd, maar zijn aangepast door diverse computereffecten, zoals licht en kleur, waardoor deze omgeving als ‘mooier’ kan worden betiteld.
Dus realistisch geperfectioneerd is de vraag…maar geperfectioneerd in de zin van onnatuurlijk, wat wij ervaren als ‘mooier’. Er is wel enige vergelijking te trekken met de berichten over het tegenwoordig allom gebruik van photoshop.