Metareporter.nl: Dat was het dan alweer! Een terugblik op drie maanden nieuwe media

METAREPORTER.NL

Qui(s) custodiet ipsos custodes: Wie bewaakt de bewakers? Geïntroduceerd in de vorige editie van Metareporter (2008) en naar mijn idee een toepasselijke leus voor deze weblog. Metareporter.nl heeft in drie maanden tijd geprobeerd zich als innovatief weblog te wurmen tussen de bestaande orde.

Meta is een prefix dat ‘over’ betekent: Metareporter wordt ‘over de reporter’ en dat is precies wat zij proberen te doen, verslag doen van verslaggeving. Daarnaast is Meta ook een Latijnse meisjesnaam dat ‘ambitieus’ aanduidt, daarmee zijn de medewerkers op deze weblog ook tegelijkertijd ambitieus: Ambitieuze schrijvers over nieuwe media berichtgeving.

Drie maanden, elke dag, zijn twaalf landelijke kranten bewaakt door een team van 34 Nieuwe Media studenten aan de Universiteit van Amsterdam. Niet alleen hebben zij in die drie maanden tijd meer dan 2600 nieuwe media krantenartikelen geaggregeerd, zij hebben daarnaast ook nog eens meer dan 250 posts geschreven over deze berichtgeving.

De posts in de eerste zes weken behandelde claims uit krantenartikelen: ondersteunen of weerleggen, maar altijd contextualiseren. De laatste zes weken werden kranten en onderwerpen geanalyseerd, door kennis van de studenten en door middel van de database. Hierdoor is Metareporter.nl niet alleen een vernieuwend weblog, het is ook een instrument tot het verschaffen van nieuwe inzichten in het krantenmedialandschap rondom nieuwe media.

Wie bewaakt de bewakers? Zij bewaken met Metareporter.nl de kranten en de journalisten, maar wie houdt hun in de gaten? Als een van de hoofdredacteuren van de weblog probeer ik een analyse te maken rondom Metareporter. Het lijkt alweer een eeuw geleden dat ik de lezers vertelde dat Metareporter weer helemaal terug is en nu zijn wij alweer aan het einde van het traject beland. De weblog probeerde in drie maanden tijd uit te zoeken waar de kranten het over hebben gehad met betrekking tot nieuwe media, maar over welke onderwerpen hebben zijzelf het voornamelijk gehad? Zijn er enige overeenkomsten of juist verschillen te vinden? Wat hebben zij gedaan in de drie maanden qua zelfreflectie? De analyse probeert de bewakers te bewaken en de bezoekers een klein kijkje achter de schermen te geven.

Om te weten te komen wat er is ‘gemetarapporteerd’ is Metareporter een instrument voor zijn eigen analyse: de database is de basis voor élke analyse. Niet alleen wordt bij krantenartikelen de variabelen krant, katern, journalist en tijd voor de tags gebruikt, ook bij de zelfgeschreven posts wordt, waar mogelijk, de variabelen ingevuld.

Wat als eerste gelijk opvalt is de grote tagcloud (figuur 1). Deze bestaat uit ruim 200 verschillende tags: een teken dat schrijvers van Metareporter.nl breed geïnteresseerd zijn en over veel onderwerpen hebben geschreven, maar ook dat nieuwe media een onderwerp is met een breed domein. Ook ik moet kritisch zijn en besef ik dat veel tags synoniemen van elkaar zijn, een terugkomend issue binnen de crew van Metareporter, waar ik later op terug kom.

Figuur 1: Tagcloud Metareports.

NIEUWE MEDIA IN DE PERS

Waar ik mee wil beginnen is het aantal nieuwe media berichtgevingen per krant (zie figuur 2). Wat dan opvalt is dat het NRC.Next onderaan de lijst staat. Een jonge krant die veel affiniteit heeft met nieuwe media (de website is zelfs een blog en niet meer een nieuwspagina, daarvoor gaat men maar naar nrc.nl) en toch absoluut gezien het minst bericht over nieuwe media. Met maar 166 berichten over nieuwe media in drie maanden tijd is dat gemiddeld een teleurstellende 2,5 bericht over nieuwe media per dag. Verklaringen zijn wellicht de kleine volume van de krant en het feit dat NRC.Next ‘de missie van de krant naar het internet wil halen’, aldus de website, en hierdoor minder aandacht vestigt op de papieren versie van de krant. Qua Metareports zit deze krant in de middenmoot; de twee analyses met betrekking tot het NRC.Next gingen allebei om een vergelijking met zijn ‘oudere’ broer het NRC.

Figuur 2: Aantallen nieuwe media berichtgeving en Metareports.

Bovenaan staat de Telegraaf. Meerdere keren bestempeld en bevestigd als ’sensatiekrant’ en ‘oppervlakkig’ [1][2], en bericht dus over van alles en nog wat: van sensatie maken met ‘het kastje van Camiel’ tot berichten over de nieuwste gadgets. Dit is terug te zien in de onderwerpen: de eerste zes tags van de Telegraaf bevatten al vier termen die naar mijn idee sensatiemakend kunnen zijn zoals surveillance, kilometerheffing, privacy en politie. Ook qua Metareports is de Telegraaf bovengemiddeld gezien de positie rechtsboven in de grafiek. Onderwerpen die veel beschreven zijn door de Telegraaf blijken dus ook veelbeschreven onderwerpen op dit weblog.

Het spectrum loopt van het Parool (9) tot en met het Algemeen Dagblad (19). Het Parool heeft maar tien termen in zijn Metareporter tagcloud, terwijl de tagcloud van het Algemeen Dagblad (die zijn naam eer doet), meer dan 50 tags bevat. Hoewel het Parool en zijn onderwerpen het minst is belicht door Metareporter, heeft deze krant zeker niet het minst bericht over nieuwe media gezien de vierde positie: een verschil in interesse qua nieuwe media onderwerpen tussen het Parool en Metareporter.

DATABASE & ONDERWERPEN

Er zijn 179 Metareports geschreven die betrekking hadden tot een specifieke krant, wat betekent dat nog bijna honderd posts een vrij onderwerp hadden. Als ik de top tien tags vergelijk tussen kranten en Metareports (zie figuur 3), dan valt op dat maar zes van de top tien krantentags terugkomen in de tags van de posts. Hyves stond op nummer elf en Facebook op nummer vijftien en missen daarmee net de top tien in de kranten.

Figuur 3: Top tien tags vergeleken.

Een vergelijking in de categorieën geeft dat de Metareporter tags veelal over bepaalde bedrijven of producten schrijven, alleen ‘game’ en ‘muziek’ zijn vrij generieke termen. (Verder onderzoek geeft dat 4 van de 7 tags van ‘muziek’ gerelateerd is aan de issue ‘buma/stemra’ en hiermee dus ook bedrijfs- of specifiek onderwerpgerelateerd is). Duidelijk is dat Metareporter de afgelopen drie maanden alle internetbedrijven vrij uitgebreid behandeld hebben, alleen Microsoft en Apple blijven uit de top tien, deze staan respectievelijk op de vijftien en achtiende plaats. Dit terwijl de iPhone op de zevende plek staat bij de kranten en Microsoft op de achtste, maar door Metareporters duidelijk toch minder interessant gevonden om over te schrijven.

Figuur 4: het ‘e-book’ of ‘e-reader’

Over een duidelijk groot verschil tussen de onderwerpen van kranten en Metareporter kan niet gezegd worden, behalve voor het opvallende geval ‘e-book’, zeer interessant bevonden bij Metareporter gezien de vijfde positie, maar bij de kranten pas als eerst op de achtiende plek. Ook is het zo dat de tag ‘e-reader (4)’ bij Metareporter op plek 21 staat en kan naar mijn idee gerekend worden tot het begrip e-book, wat dan e-book (13) zelfs op de derde plek zou zetten. Zelfs als we dit ook meenemen bij de krantentags valt de term nog steeds buiten de top tien bij de kranten. De e-book is door de ambitieuze schrijvers als potentieel revolutionair apparaat bestempeld, maar door de kranten vrij onderbelicht gebleven.

Een opvallend bericht is het ‘dieet van dr. Frank‘ met betrekking tot de website eenkiloperweek.nl: alleen geaggregeerd als nieuwsbericht uit de Telegraaf omdat de website down was, maar is goed voor 60% van de zoektermen die leiden naar de site; een bizar geval.
Ons Twitter account heeft het begrijpelijker ook goed gedaan, deze staat als nummer 1 referer naar onze site. Metareporter wilt alle twitterfollowers graag hartelijk bedanken voor hun aandacht en hoopt dat zij het weblog met veel plezier hebben gelezen!
Ook is sinds onze start in september de website meer dan 18duizend keer bezocht! Plus nog de reads vanaf Twitter, die niet meegenomen worden in de webstatistieken. Dit is zeker een feestje waard voor het team van Metareporter.nl!

METAREPORTS UITGELICHT

Op het moment van schrijven heeft bij de Metareports de post ‘YouTube: Het verwende wonderkind van de Google familie‘ de meeste reacties gekregen en bij de analyses is dat de recent geschreven conceptuele brief aan het Reformatisch Dagblad van Xander Stolwijk. Xander bouwde voort op zijn eerdere analyses over het Reformatisch Dagblad [1][2]. Eén van zijn conclusies is dat van alle kranten deze krant zich het meest richt op jongeren en, naar mijn idee, toch een technofobe houding hebben gezien artikelen met koppen als ‘Wij hebben de zonden onder onze vingertoppen’ (Gorter in RD 2009: 21 okt)

De Metareport over YouTube sprak het publiek aan doordat deze videosite een populair platform is en bijna als publiek bezit wordt beschouwd en iedereen aangaat. De claim van de artikelen rondom de YouTube ‘affaire’ (CEO van Google had bewust een miljard teveel betaald) was dat YouTube het geld niet waar zou zijn. De post gaf een inzicht in de financiele cijfers rondom YouTube die onwaarschijnlijk hoog waren. Aan het einde van het report werden de kosten die met YouTube meekwamen vergeleken met de eventuele culturele waarde die de videosite zou leveren. Te eindigen zonder met een antwoord te komen werd de lezer gedwongen een eigen oordeel te geven.

Figuur 5: Een YouTube clip

Begin oktober komt artiestenbelangen-bedrijf Buma/Stemra met financiële regels omtrent het embedden van YouTube filmpjes op websites, inclusief profielpagina’s zoals Hyves. Voor ieder filmpje dat wordt doorgelinkt moet een dergelijke 130 euro betaald worden. Voor velen een belachelijk en onmogelijk voorstel en ook op Metareporter wordt hier veel aandacht aan besteedt. Met posts als ‘Buma/Stemra leeft in zijn eigen hyperwereldje‘ en ‘Buma Stemra opent de aanval’ wordt duidelijk dat ook de Metareporters het een onrealistisch idee vinden. Voor mij hét voorbeeld van het semester dat blijk geeft aan hoe Digital Natives worden gereguleerd door Digital Immigrants (Prensky 2001). De natives die in een hele nieuwe wereld zijn opgegroeid dan de immigranten, maar zich wel vaak aan de regels van de ‘oude’ wereld moeten houden. Een clash lijkt dan ook onvermijdelijk en nieuwe regels conform deze nieuwe wereld zijn dringend nodig. Jaap Kerstens schrijft hier een helder en interessant stuk over met betrekking tot de muziekindustrie, hier wordt de platenmaatschappij overbodig gesteld en volgens hem moet er gekeken worden naar nieuwe manieren om te verdienen aan muziek.

DATABASE UITGELICHT

Eén van de problemen die het team van Metareporter.nl is tegengekomen is het tagsysteem.
Vooraf was afgesproken om alle begrippen Nederlands-enkelvoud te maken en er werd gehoopt op een folksonomy binnen onze database, maar dat is niet helemaal gelukt. Alhoewel het team wel positief uit de bus is gekomen na het nemen van een test om de betrouwbaarheid van de tags te bepalen. Ook Metareporter heeft tag-issues gekend zoals polysemie, homonynie, synonymie en de niveau van categorie, net zoals door Jan Simons is beschreven. Een voorbeeld is de eerdergenoemde ‘e-book’ en ‘e-reader’ of ‘mobiele telefoon’, ‘apple’ en ‘iphone’. De Metareporters zijn wel zeer kritisch en eerlijk geweest tegenover zichzelf en tegenover anderen en dat is ook meerdere malen genoemd in verschillende analyses en wordt zeer gewaardeerd.

Figuur 6: Analoog taggen

Ik heb zelf als hoofdredacteur ook posts moeten schrijven en surveillance is vaak mijn thema geweest, surveillance als in toezicht en bewaking, en daar wil ik mee eindigen. Er kan gesteld worden dat Metareporter.nl een vorm van toezicht uitoefent op de kranten, zij stellen vraagtekens bij gemaakte claims en de database is een instrument voor het maken van analyses die inzichten geven in de nieuwe media berichtgeving van kranten. Kritisch denken en contextualiseren zodat de lezer zelf kritisch kan denken, staan bij ons hoog in het vaandel. Maar naast kranten bewaken heeft het team van Metareporter.nl ook zichzelf bewaakt. Tweewekelijkse evaluaties en besprekingen van de posts hebben voor een hogere kwaliteit gezorgd op Metareporter.nl. Wij proberen onszelf te bewaken, maar natuurlijk zijn onze lezers onze grootste bewakers, dat doen zij door reacties achter te laten die soms complimenterend zijn maar soms ook zeker bekritiserend.

Metareporter.nl heeft zich in drie maanden tijd (weer eens) gevestigd in het Nederlandse bloglandschap. Bij zowel Google Search als Blog Search staat Metareporter.nl in de top tien als men zoekt op nieuwe media en het aantal bezoekers van de website blijft nog steeds stijgen. Wij danken alle lezers van Metareporter.nl voor hun aandacht en hun kritische blik en ik dank persoonlijk het team van dit weblog voor hun inzet! Hopelijk tot september wanneer weer een nieuw team van start gaat!

Figuur 8: Een 2010 met veel nieuwe media

Fijne feestdagen en alvast een voorspoedig nieuwjaar gewenst met veel nieuwe media,

met vriendelijke groeten,

Philip Man
Metareporter.nl

e-book: photo credit: catorze14

YouTube Clip: photo credit: 4braham

Analoog taggen: photo credit: xmacex

Vuurwerk: photo credit: