Oude media lopen achter. Slechte zaak?

“Metareporter.nl is een weblog over de representatie van de zogenaamde nieuwe media in de gevestigde Nederlandse pers. We krijgen in ons dagelijks leven steeds vaker te maken met nieuwe media en het is dan ook niet verwonderlijk dat onze pers daarover schrijft. Metareporter.nl probeert te achterhalen hoe, waarom, waar en wanneer er in deze ‘oude’ media over nieuwe media geschreven wordt en laat hier vervolgens een kritische analyse op los.” Dit citaat komt van de ‘over ons’ pagina op metareporter.nl zelf.

Inmiddels zijn we met ruim drie maanden aan artikelen verzamelen, inventariseren en analyseren, een heel eind opgeschoten. Metareports en analyses over de kleinere en verschillende onderdelen binnen het nieuwe media landschap maken dit blog compleet. Toch lijkt het me zinvol om naast de verdiepende analyses de grote inventarisatie van de afgelopen drie maanden in een lopend verhaal te verwerken, teneinde aan de hierboven vermelde doelstelling te voldoen; hierin ligt de nadruk op de hoe en waar uit die doelstelling. Een inventarisatie binnen een tijdsbestek van ruim drie maanden is een goede steekproef en geeft ook duidelijk de trends aan die binnen de dagbladen gevolgd worden.

In de periode van september 2009 tot en met november 2009 zijn volgens onze database in totaal 2575 nieuwe media gerelateerde artikelen in de pers verschenen. 324 van deze artikelen, ruim 13%, is geschreven door De Telegraaf. Niet veel minder, een kleine 12% is geschreven door het Algemeen Dagblad (304 artikelen).  Het Parool, De Pers, Spits en Metro schreven alle rond de 240 artikelen, in totaal 965. Het Reformatorisch Dagblad, Trouw, NRC Handelsblad, Het Financieele Dagblad, De Volkskrant en NRC Next schreven per krant tussen de 175 en 150 artikelen; samen goed voor 982 artikelen.

Twee van de twaalf gevolgde dagbladen bestrijken samen dus 25% van de nieuwe media artikelen in de pers. De volgende vier schrijven samen 37,5% van de berichtgeving. De laagste zes dagbladen schreven ook 37,5% van de berichten. Maar over welke katernen spreken we dan? Het is natuurlijk niet per definitie slecht als een kwart van de berichtgeving door ’slechts’ twee kranten wordt gedaan. Daarom is het belangrijk in welke katernen de verschillende berichten verschenen.

Veruit de meeste artikelen zijn verschenen in de dagbladoverschrijdende katernen economie, binnenland en nieuws. In de drie katernen samen zijn in totaal 804 artikelen verschenen; ruim 30% van de berichtgeving. Hierbij is economie veruit het grootste katern met 374 artikelen. Het eerste katern die een naam draagt waarin duidelijk wordt verwezen naar het digitale of nieuwe media specifiek is het katern digitaal met 59 artikelen; gevolgd door het katern games met 49 artikelen. De katern digitaal komt in twee kranten voor, namelijk De Telegraaf en het Algemeen Dagblad. Toevalligerwijs of niet zijn dit tevens de twee kranten die veruit het meest over nieuwe media berichten. Hoewel de bewering dat deze twee dagbladen voldoende over nieuwe media berichten nu meer gegrond is, zal verder verdiepend onderzoek uitwijzen of dit werkelijk zo is.

Hoewel ik niet wil stellen dat de dagbladen nog geen grip hebben op wat nieuwe media nu precies behelst, is het op zijn minst kenmerkend dat de katernen die het meest over nieuwe media schrijven economie en binnenland zijn. Katernen die gericht zijn op nieuwe media op zich zijn oppervlakkig genaamd digitaal en games. Ons begrip van nieuwe media gaat veel verder dan ‘het digitale’ of games op zich. Aan de andere kant, we spreken wel over nationale dagbladen, die zich ten doel hebben gesteld het gehele volk te informeren over zaken die het volk in zijn geheel aangaan.

Verbazingwekkend veel artikelen zijn geplaatst in de categorie auteur onbekend, namelijk 877. Hier is het aantal ANP berichten (318) nog niet bij meegerekend. Een simpel rekensommetje laat zien dat ruim 46% van de artikelen niet is geschreven door een specifieke auteur. Zegt dit iets over de waarde van de artikelen? Niet per se denk ik. Het overgrote deel van de artikelen die door een onbekende auteur zijn geschreven zijn berichten die louter kennis geven van een nieuwe gadget, website of ontwikkelingen bij de grote internet- en computerbedrijven. Dit laten de tags die gebruikt zijn bij posts onder auteur onbekend dan ook zien. De meest voorkomende tags zijn daar: website, game, google, mobiele telefonie, microsoft, twitter en iphone. Ook voor alle 2575 verzamelde artikelen gelden deze tags als meestvoorkomend.

Zoals al eerder is genoemd, is het op zijn minst opmerkelijk te noemen dat wanneer de dagbladen spreken van nieuwe media zij, naar nieuwe media begrippen, achterhaalde of oppervlakkige termen gebruiken. Ik zal nooit stellen dat nieuwe media niet van belang zijn voor de samenleving, integendeel. De berichtgeving door de oude media laat wellicht zien dat het begrip voor nieuwe media nog lang niet is doorgedrongen.