Oktober: e-reader maand!

Eén van de meest revolutionaire en tegelijkertijd ook onderschatte ontwikkelingen in de laatste anderhalf jaar op het gebied van digitale hulpmiddelen, is de introductie en ingebruikname van de e-reader en het e-book. Hoewel de e-reader al sinds 2005 wordt gemaakt en deze al een kleine twee jaar langzaamaan opgenomen wordt in het dagelijkse leven, is er in 2009 plotseling een hoop aandacht voor (en vraag naar). Wellicht dat dit te maken heeft met een geleidelijke acceptatie van de mogelijke vervanger van het fysieke boek? Of is het iets puur technologisch? Is nu pas de techniek eindelijk zover om de e-readers waardig gestalte te geven?

Hoe het ook zij, de e-reader doet gestaag zijn opmars. Medio 2009 stijgt het aantal aanbieders van e-readers. Samen met de uitbreiding van het bereik van e-readers, vermeerderen ook de negatieve kritieken hierop. Tegelijkertijd geraakt, door alle aandacht, het beeld van de e-reader en het e-book genuanceerder, helderder en daardoor positiever. Althans, dat is de aanname. In deze analyse wordt onderzocht of de vermeende buzz rond de e-reader en het e-book ook terug te vinden is in de berichtgeving door de verschillende kranten die zijn gevolgd door metareporter.nl. Hoe komen de e-reader en het e-book terug in de kranten?

De tags die op metareporter.nl gekoppeld zijn aan de voor het onderzoek relevante artikelen zijn e-book, e-reader en Kindle. (De laatste is een voorname producent van e-readers). Hieronder is het gebruik van deze tags uitgezet tegen de tijd, waarbij de relatieve frequentie van het gebruik per tag is weergegeven alsook de som van de verschillende gebruiken. De tweede grafiek beslaat tevens de gehele berichtgeving (tot en met 24 november 2009), maar houdt deze laatste datum aan als 100% berichtgeving en geeft door middel van cumulatieve percentages aan waar de sterkste stijgingen zitten ten aanzien van de bijdragen aan het totaal van de in onze database bijgehouden artikelen.

Tevens is het interessant om te kijken naar welke kranten berichten over de e-reader en het e-book. Zie hieronder een visualisatie van het aandeel elke krant heeft in de berichtgeving over de twee producten.

Wanneer we naar de eerste twee grafieken kijken, valt direct de piek tussen 7 en 11 oktober op. Het is niet uit de beschikbare gegevens af te leiden of er in de berichtgeving opzettelijk geleidelijk is toegewerkt naar de piek. Ook is niet te bepalen of de aandacht opzettelijk geleidelijk afliep na de piek. Wel duidelijk zijn twee kleinere pieken voorafgaand aan de piek van 7 tot 11 oktober en, vrijwel symmetrisch, twee kleinere pieken ná de grote. Hier werken de kleinere pieken voorafgaand aan de middelste daar naartoe, waar de twee op de middelste volgende pieken dalen.

Deze ontwikkelingen in het nieuws correleren met keerpunten in de ontwikkelingen rond de e-reader en e-books. Nader onderzoek in de database van metareporter.nl laat zien dat bij de eerste piek artikelen voornamelijk over Sony’s e-reader en de deal met Bol.com over de verkoop van de hardware en de e-books gaan. Bij de tweede piek bemoeit Google Books zich met de discussie. De hoogste piek komt voort uit een grote discussie waaraan Google, Sony, Kindle, Amazon, Bol.com, Selexyz en verschillende uitgevers deelnemen. Vervolgens koelt de discussie af en is bij de volgende piek het beeld over de e-reader en het e-book een stuk genuanceerder. En bij de laatste piek is consensus bereikt.

De derde grafiek in deze analyse laat de behandeling van het onderwerp door de diverse kranten zien. Hieruit is meteen duidelijk dat op de schaal van 1 tot 100% van de berichtgeving de relatief niet ver uit elkaar zitten. Het NRC Handelsblad loopt voorop met een berichtgeving van 15% en de Telegraaf achteraan met 4%. Toch is het opmerkelijk dat de “gadgetkrant” de minste aandacht aan de e-reader besteedt en de “handelskrant” juist relatief veel.

Dit laatste is een interessante ontdekking. En dat terwijl de aanname bij De Telegraaf al snel is dat daar juist aandacht wordt besteed aan apparatuur. Waar bericht De Telegraaf dan wel over wat betreft nieuwe media? Dit behoeft verder onderzoek. Wat de e-reader en het e-book betreft is uiteindelijk met zekerheid te concluderen dat de berichtgeving in de kranten een correcte weergave is van de verschillende en belangrijke ontwikkelingen op het gebied van de e-reader en het e-book.